210-2846555
info@stamouli.gr

Blog

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού

Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori) είναι ένα πάρα πολύ κοινό βακτήριο, το οποίο προσβάλει το γαστρεντερικό σύστημα και συγκεκριμένα το στομάχι. Υπολογίζεται ότι οι μισοί Έλληνες φέρουν αυτό το μικρόβιο, με ένα μεγάλο ποσοστό όμως να είναι ασυμπτωματικοί και συνεπώς, να μην γνωρίζουν ότι είναι φορείς. Σε μερικούς ανθρώπους η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει ή να επιβαρύνει έλκος του στομάχου, καρκίνο του στομάχου, λέμφωμα του στομάχου αλλά και άλλες νόσους εκτός του γαστρεντερικού. Η συμπτωματολογία μπορεί να περιλαμβάνει πόνο και φούσκωμα στο στομάχι, ναυτία, εμετούς και αίσθημα κόπωσης (ΖΑΒΟΣ, 2023).

Η ιστορία

H ιστορία του ελικοβακτηριδίου ξεκινάει περίπου 60.000 χρόνια πριν, με την πρώτη μεγάλη έξοδο του ανθρώπου από την Αφρική (Correa & Piazuelo, 2012), αν και η συσχέτισή του με τη γαστρίτιδα και το έλκος του στομάχου ξεκίνησε σχετικά πρόσφατα από τους Barry J. Marshall και Robin Warren το 1982. Οι δύο Αυστραλοί ερευνητές ήταν οι πρώτοι που περιέγραψαν τη ρόλο του ελικοβακτηριδίου στην γαστρίτιδα και τιμήθηκαν για αυτό με το Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής το 2005 (Ahmed, 2005). Όταν ανακοίνωσαν τα αποτελέσματά της μελέτης τους όμως, αντιμετώπισαν την κριτική και τον χλευασμό της επιστημονικής κοινότητας, καθώς ως τότε πίστευαν ότι η γαστρίτιδα οφειλόταν στην κακή διατροφή, το στρες και την κακή ποιότητα ζωής. Οι ερευνητές όμως δεν πτοήθηκαν και αυτό που ακολούθησε είναι ίσως μια από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες στην ιστορία της έρευνας. Ο Marshall το 1985 αφού υπεβλήθη σε γαστροσκόπηση για να αποδείξει ότι δεν ήταν φορέας, μολύνθηκε ηθελημένα με ελικοβατηρίδιο και λίγες μέρες αργότερα εμφάνισε συμπτωματολογία. Η πορεία της νόσου καταγράφηκε από τον Αυστραλιανό τύπο και ήταν η αρχή πολυπληθών ερευνών πάνω στο ελικοβακτηρίδιο (Ahmed, 2005).

  Μέθοδοι Ανίχνευσης

Υπάρχουν αρκετοί, σύγχρονοι και αξιόπιστοι τρόποι να ανιχνεύσουμε εάν κάποιος νοσεί από ελικοβακτηρίδιο.

♦ Αντισώματα IgG και IgM έναντι ελικοβακτηριδίου: Είναι μια φθηνή, γρήγορη και ανώδυνη εξέταση. Πραγματοποιείται με απλή αιμοληψία και δεν απαιτεί καμία προετοιμασία. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα διαφοροδιάγνωσης παλαιάς και πρόσφατης λοίμωξης. Λόγω όμως του χρόνου που απαιτείται μέχρι ο οργανισμός να ξεκινήσει την παραγωγή αντισωμάτων, συνήθως χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με άλλες διαγνωστικές δοκιμασίες.

♦Ανίχνευση του αντιγόνου του μικροοργανισμού σε δείγμα κοπράνων: είναι ένα  γρήγορο, μη επεμβατικό τεστ το οποίο ανιχνεύει πρωτεΐνες που βρίσκονται στο τοίχωμα του ελικοβακτηριδίου (ΖΑΒΟΣ, 2023).


♦Τεστ Αναπνοής (Τεστ Ουρίας): ένα από τα πιο διαδεδομένα και πλέον χρησιμοποιούμενα διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του ελικοβακτηριδίου. Είναι φθηνό γρήγορο και εύκολο. Βασίζεται στην ιδιότητα του ελικοβακτηριδίου να διασπά την ουρία και έτσι να παράγεται άνθρακας ο οποίος και ανιχνεύεται με ένα ειδικό μηχάνημα στην αναπνοή του εξεταζόμενου. Η διαδικασία είναι αρκετά απλή, ο εξεταζόμενος δίνει δύο δείγματα αναπνοής, ένα πριν και ένα μετά την χορήγηση ειδικού διαλύματος, στα οποία μετράται ο εκπνεόμενος άνθρακας. Η λήψη τροφής, κάποια φάρμακα (αντιβιοτικά, αναστολείς αντλίας πρωτονίων, κλπ.), καθώς και κάποιες νόσοι (πχ. Αχλωρυδρία) μπορούν να δώσουν ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα, επομένως, είναι καθοριστική η συνεργασία εξεταζόμενου με κλινικό ιατρό (Cleveland Clinic, 2020). 


♦Γαστροσκόπηση: είναι μία ενδοσκοπική εξέταση κατά την οποία ελέγχεται ο βλεννογόνος του ανώτερου γαστρεντερικού συστήματος.  Κατά τη διάρκειά της ο γαστρεντερολόγος μπορεί να πάρει βιοψία από οποιοδήποτε σημείο. Το ιστοτεμάχιο αυτό αναλύεται αργότερα από τον παθολογοανατόμο ώστε να ανιχνευθούν τυχών αλλοιώσεις και τυχών λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο (ΖΑΒΟΣ, 2023). Από πολλούς θεωρείται μέθοδος Gold Standard. (Ansari & Yamaoka, 2022)

♦
Νέα Μοριακά διαγνωστικά εργαλεία: οι τελευταίες εξελίξεις στη μοριακή βιολογία έχουν εισάγει στην εργαστηριακή διάγνωση νέα, ταχύτατα και πολύ αξιόπιστα εργαλεία. Αν και τα περισσότερα χρησιμοποιούνται στην έρευνα, η RT-PCR (Real Time PCR) είναι πλέον συνήθης στην εργαστηριακή ρουτίνα. Ως προς το ελικοβακτηρίδιο, χρησιμοποιείται για τη διάγνωση σε διάφορα δείγματα (βιοψίες, πτύελα, κόπρανα, κλπ.) καθώς και για τον επαναληπτικό έλεγχο μετά το πέρας της θεραπείας (Ansari & Yamaoka, 2022). 

Works Cited

Ahmed, N., 2005. Annals of Clinical Microbiology and Antimicrobials. [Online]
Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1283743/
[Accessed 23 Jan 2024].

Ansari, S. & Yamaoka, Y., 2022. Helicobacter pylori Infection, Its Laboratory Diagnosis, and Antimicrobial Resistance: a Perspective of Clinical Relevance. [Online]
Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9491184/
[Accessed 24 Jan 2024].

Cleveland Clinic, 2020. H. Pylori (Helicobacter Pylori) Breath Test / Urea Breath Test. [Online]
Available at: https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/5217-h-pylori-helicobacter-pylori-breath-test–urea-breath-test
[Accessed 25 Jan 2024].

Correa, P. & Piazuelo, B. M., 2012. National Library of Medicine. [Online]
Available at: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22375167/
[Accessed 23 Jan 2024].

Kotilea, K., Nguyen, J., Bontems, P. & Miendje Deyi, V. Y., 2023. PubMed Central. [Online]
Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10525885/
[Accessed 23 Jan 2024].

Pohl, D., Keller, P. M., Bordier, V. & Wagner, K., 2019. Review of current diagnostic methods and advances in Helicobacter pylori diagnostics in the era of next generation sequencing. World Journal of Gastroenterology, 28 Aug.

ΖΑΒΟΣ, Χ. Κ., 2023. Dr. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ. ΖΑΒΟΣ. [Online]
Available at: https://peptiko.gr/elikovaktiridio-toy-pyloroy-ti-einai-kai-pos-therapeyetai/
[Accessed 23 Jan 2024].

ΖΑΒΟΣ, Χ. Κ., 2023. Γαστροσκόπηση: Όλη η διαδικασία!. [Online]
Available at: https://peptiko.gr/gastroskopisi-oli-i-diadikasia-vinteo/
[Accessed 25 Jan 2024].

elGreek